ÇÖREKOTU ( Nigella Sativa )
ÇÖREKOTU NEDİR
Türkiye’nin hemen hemen tüm bölgelerinde ve dünyanın birçok ülkesinde yetişen ince yapraklı, yaklaşık 40 cm boylarında otsu tarla bitkisidir. Çörekotu diye kullandığımız küçük siyah tanecikler; bu bitkinin dallarında yetişen kapsül içindeki tohumudur.
Birçok vitamin ve vücuda faydalı molekül ihtiva etmektedir. Bunların içinde thymoquinon ve nigellon bağışıklık sistemi üzerinde etkili olduğu bilinmekte ve bağışıklık sistemini güçlendiren bazı ilaçlarda hammadde olarak kullanılmaktadır.
NEDEN ÇÖREKOTU
İnsan vücudunda basit nezleden kansere kadar oluşan bütün hastalıklarda vücut kendini korumak ve hastalıklarla başa çıkmak için bağışıklık sistemini çalıştırır. Hastalığın seyrini bağışıklık sistemi ile hastalık arasındaki mücadele belirler.Bütün hastalıkların tedavisinde verilen ilaçların etkili olması için bağışıklık sisteminin yeterince güçlü olması gerekmektedir.
Çörekotu pek çok tıbbi araştırmada insan ve hayvan bağışıklık sistemini hem hücresel(T-helper ve nötrofil aktivasyonu gibi), hem de salgısal(antikor, lökotrien v.d ) düzeyde tüm elemanlarını dengeli (immunmodülatör ve immunstimulan) olarak güçlendirdiği gösterilmiştir. (Bak:PubMed;nigellasativa)
İnsan vücudunda oluşan hiçbir hastalık yoktur ki başlangıcında ve seyrinde bağışıklık sistemi tarafından tedavi edilmeye çalışılmasın.
Hz. Muhammed (s.a.v.) : Ölüm dışında hiçbir hastalık yoktur ki çörek otunda onun için bir deva bulunmasın."(Buhârî, tıb 7.- Tirmizi tıb 5.- Muslim selam 89).
Pratikte hangi miktarda, ne şekilde ve nasıl kullanılacağı konusunda çok değişik bilgiler mevcuttur.Nasıl kullanılacağı konusunda yazılan bilgiler genellikle araştırma ve tecrübeye dayanmayan alıntılardır.
Tıbbi araştırmalarda ise çörekotu yağı, tozu veya ekstre şeklinde değişik kompozisyonlarda kullanılmaktadır.
Çörekotu konusunda Asya, Amerika ve Avrupa da yapılmış ve tıbbi dergilerde yayınlanmış yüzlerce makale mevcuttur. Bu makalelerde pankreas kanserinden, tedaviye dirençli epilepsiye kadar sayısız hastalık üzerinde tedavi edici etkisi labaratuvar bulguları ve klinik gözlem ile gösterilmiştir.Bu etkilerin ortak özelliği bağışıklık sistemini dengeli şekilde güçlendirerek ortaya çıkmasıdır.
HİKÂYESİ
Çörekotunu 1998 de tutulduğum Bronşial astma hastalığının ilaç dışındaki tedavi yollarını araştırırken okuduğum hadisi şerif üzerine değişik şekillerde kullanmaya başladım, yeterli tesirini göremedim. Ancak tavsiye üzerine nasıl kullanılacağını tesbit ettikten sonra; ailem ve yakınlarıma sonrada radyoloji kliniğine başvuran ve görüntüleme muayenelerini yaptığım bütün kronik hastalara ve kür tedavisi gören kanser hastalarına önerdim.
Sayıları yaklaşık 4000 kadardır. İçlerinde kanser tedavisi de gören ve değişik hastalığı bulunan yaklaşık 300 civarında kişiyi düzenli olarak takip edilebildim. Hemen hemen tümünde değişik ölçüde olumlu sonuç alındı. Bu hastaların yaşları; 1,5 ile 73 arasında değişmektedir.
Yurtdışı ağırlıkta olmak üzere ciddi tıbbi dergilerde yayınlanmış dörtyüz ün üzerindeki tıbbi makalede çörekotunun değişik hastalıklar üzerindeki etkisinden bahsedilmektedir.
Bu yayınlarda çörekotunun insan ve hayvan bağışıklık sistemini hem hücresel(T-helper aktivasyonu gibi), hem de salgısal(antikor v.d ) düzeyde tüm elemanlarını dengeli (immunmodülatör ve immunstimulan ) olarak güçlendirdiği gösterilmiştir. Yayınlarda yan etki bildirilmediği gibi kullananlarda da yan etki bildirilmedi.
Tavsiye edilen hastalara aldıkları ilaçları aksatmamalarını, çörekotunun destekleyici etkisinin olduğunu alternatif bir tedavi şekli olmadığı da özellikle vurgulandı.
Kronik hastalıkların çoğu ömür boyu sürer ve tedavileri günlüktür. Bu hastalarda tedavi semptomlara (şikâyetlere) karşıdır. Semptomatik tedavi görenlerden düzenli çörekotu kullananların tamamına yakınında ilaç alma ihtiyacında azalma ve yaşam konforunda artış izlendi. İlaç kullanma ihtiyacının kalmadığını bildirenlerde oldu. İlaç dozundaki değişiklikler doktor kontrolü altında yapıldı.
Ancak kür tedavisi gören kanser hastalarında, hayati hastalığı olanlarda ve şeker hastalığı ile hipertansiyon gibi belirtisi her zaman hissedilemeyen hastalarda ilaç tedavisinde değişiklik yapılmadı. Bu hastalarda İlaçlar ile beraber, ara dönem ve ilaç sonrasında kullanmaya devam edildi. Genel olarak yaşam kalitesinin artığını bildirdiler.
Göz ardı edilmemesi gereken diğer nokta ise nasıl her ilacın hastalar üzerindeki etkisi farklı ise çörekotunun da etkisi kişiden kişiye değişebilir.
Daha önce yapılan ve labaratuvar sonuçları ile desteklenen tıbbi araştırmalar ve kliniğimize başvuran hastalarla uzun süreli ampirik(sonuçtan giderek) olarak yapılan çalışmaya dayanarak tavsiye edilen kullanım şekli.
NEREDEN VE NASIL TEMİN EDİLİR
Çörekotu aktarlarda ve baharatçılarda kilo satılmaktadır. Satılan çörekotunun tamama yakını ithal çörekotudur.Ticari amaçla yerli çörekotu ekimi nadir olarak yapılmaktadır.Yerli çörekotu ekimi genelde bahçelerde ve aile ihtiyacı kadar yapılır.Çörekotu aktarlarda çoğunlukla çiğ olarak bulunur. Ancak son zamanlarda ithal çörekotlarının bir kısmı kavrulmuş olarak satılmaktadır. Kavrulmuş çörekotunun hiçbir tedavi değeri yoktur.Satan aktarlar da bazen çörekotunun çiğ veya kavrulmuş olduğunu bilmemektedir.
Çiğ ve kavrulmuş çörekotu farkları:Çiğ çörekotu çiğnendiğinde oldukça rahatsız edici acı tadı vardır.Islak pamuğa ekildiğinde bir haftada filizlenir.Taneleri iri ve rengi parlakdır.
Kavrulmuş çörekotu çiğnendiğinde acı tadı yoktur ve ıslak pamukta filizlenmez.Taneleri daha küçük ve rengi mat görünür..
Bahçenizde 10-15 metrekarelik alana mart ayında ekeceğiniz 100 gram çörekotundan; 2 ile 3 kilo kadar taze çörekotu üretebilirsiniz..
NASIL HAZIRLANIR
Bir çay kaşığı kadar çiğ (kavrulmamış ve fırınlanmamış) çörek otu (takriben 2 gram ) un ya da kepek iriliğinde öğütülür.Un kadar ince öğütülürse bulantı ve mide tahrişi yapabilir. Bu nedenle kepek iriliğinde öğütmek daha uygundur.
Öğütme işlemi :Kahve değirmeni, elektrikli kahve öğütücüsü veya karabiber değirmeni kullanılabilir. Piyasadaki kahve ve karabiber değirmenlerinin bir kısmı öğütme işlemi yapamamaktadır. Değirmeni almadan önce denemek için yanınızda bir miktar çörekotu taşıyın. Aldığınız değirmenin içini su ile temas ettirirseniz paslanır).Elektrikli kahve öğütücüsü öğütme işlemi için daha pratik kulanım sunar.
Yenecek kadar çörekotu(bir çay kaşığı dolusu; 2gr) değirmen veya kahve öğütücüsünde öğütülür. Öğütüldükten sonra bekletmeden hap gibi ağız içine alınır ve üzerine bir miktar su içilerek çiğnemeden yutulur.
Öğütülmeden alınırsa büyük oranda hazmedilmeden atılır.Ağızda çiğneyerek de alınabilir.Bu durunda yeterince öğütülmeyebilir ve bulantı yapabilir.
Öğütüldükten sonra bekletilirse oksitlenerek yapısı bozulur ve içindeki aromatik yağ asitleri buharlaşır. Bu iki sebepten dolayı etkisi azalır.
Aç karnına alınabilir ancak sindirim sistemi rahatsızlığı olanlarda mide tahrişi ve bulantı yaptığından hafif bir yemekten sonra veya yarı tok alınması önerilir.
Kullanım sırasında bildirilen tek yan etki özellikle sindirim sistemi rahtsızlığı olanlarda ekşime ve yanma şikâyetleridir. Bu şikâyetler için antiasit ilaçlar alınabilir.
HANGİ MİKTARDA KULLANILIR
Sabah akşam birer çay kaşığı olmak üzere günde iki çay kaşığı ile başlanır. En az 4 ile 6 ay kadar bu şekilde devam edilir.Tesiri tam olarak görüldüğünde bir miktar azaltılabilir.İki çay kaşığı ortalama doz dur. Bazı kişilerde etkili miktar bir çay kaşığı iken bazılarında üç çay kaşığı olabiliyor.
Çörekotunun tüm hastalıklar üzerindeki etki mekanizması aynı olduğundan farklı hastalıklar için farklı şekilde kullanılmaz.Hastaların yanında sağlam kişiler de vücut direncini artırmak için daha az miktarda kullanabilir.
İlaçlar ve çörekotu:Çörek otu almaya başladıktan sonra ilaçlar kesilmez,ilaç ile beraber çörekotu almaya devam edilir. Çörekotu alınırken ilaç alımında ve dozlarında değişiklik ancak doktor kontrolünde yapılabilir.İlaçlar kesildikten sonra da çörekotu almaya devam edilir.
Çocuklarda kullanımı: Ağızdan gıda almaya başlayan bütün çocuklara verilebilir yaş sınırlaması yoktur.Yaş ve kiloya göre bir çay kaşığnın üçte biri veya yarısı yeterlidir. Aç karına çocuklara verilmemesi özellikle önemlidir. Aç karına almaya zorlanan çocularda tiksinti hissi oluşursa daha sonra yedirmek mümkün olmaz.Isıtılmadan yiyeceklerin içine katılıp da verilebilir. Hasta çocuklar ile beraber sağlıklı çocuklara da vücut direncini artırmak için verilebilir.
NE KADAR SÜRE KULLANILIR
Bağışıklık sistemi üzerindeki tesiri ikinci aydan sonra başlar. Tam etki ortalama 6 ay kullandıktan sonra görülür.Etkisi kullanıldığı süre kadar devam eder. Bu etkinin devam etmesi için çörekotunu ömür boyu almak gerekir.Etkinin devamı için alınmasına 1 ile 2 günden fazla ara verilmemelidir. Tam şifa elde edildikten sonra bırakılırsa hastalık tekrar nüks edebilir.
Ortalama 6 aylık süre tüm hastalıklar için kesin süre değildir. Kullanan kişiler farklı hastalıklarda farklı süre bildirdi. Bu süre kişiden kişiye ve hastalıktan hastalığa göre 3 ile 14 ay arasında değişmektedir
Tıbbi tedavi ile uyuşmayan tesiri olmadığından önerilen miktarda her türlü ilaç tedavisi ile beraber rahatlıkla kullanılabilir.Önerilen miktarın üzerinde kullanılmadığı sürece karaciğer fonksiyon testlerini bozmamaktadır.
Tam şifa dönemindeki kronik hastalar nüksü önlemek için hergün, herhangi bir hastalığı olmayan sağlıklı kişiler ve çocuklar ise; bağışıklık sistemini kuvvetlendirmek için hergün veya günaşırı kullanabilir.Özellikle sık hastalan çocuklarda koruyucu etkisi çok fazladır.
HANGİ DURUMLARDA KULLANILIR
İlaçların etkili olması için bağışıklık sisteminin sağlam olması gerekmaktedir. Bağışıklık sistemi sağlam ise ilaçlar etkili olur.Bağışıklık sistemi zayıf ise hiç bir ilacın tesiri olmaz AİDS hastalığı gibi.Çörekotu bağışıklık sistemini güçlendirdiğinden ilaçların alternatifi değil tamamlayıcısıdır.Bu nedenle ilaçların yerine kullanılmaz.Ancak her türlü ilaç ile beraber alınabilir.İlaçlara zararı yoktur.
Kronik hastalıkların tedavisinde, şiddetinin azaltılmasında ve tekrarının önlenmesinde ilaçlar ile beraber ve ilaçların alınmadığı durumlarda kullanılır.
Kür tedavisi gören kanser hastalarında her türlü tedavi şekli ile beraber ve ömür boyu alınmalıdır.
Uzun süreli çörekotu kullanımı kronik hastalarda ilaç tedavisi ihtiyacını azaltabilir veya ortadan kaldırabilir.
Bağışıklık sistemini güçlendirerek tüm hastalıkların tedavisini kolaylaştıran, ortaya çıkmalarını ve nükslerini ( tekrarlamalarını) engelleyen destekleyici genel etkiye sahiptir. Bu etki nedeniyle kronik hastalıkların şiddetli dönemlerinde ilaçlar ile beraber kullanılabilir. İlaç kullanılmadığı zamanlarda ise hastalığın tekrar ortaya çıkmasını (nüks etmesini) önlemek veya şiddetini azaltmak için kullanılabilir.
Ameliyat olacak hastalarda ameliyattan önce yeterli süre alınırsa ameliyat sonrası dönemde ameliyat yarasında enfeksiyon ihtimalini azaltarak ameliyat sonrası dönemin daha kolay geçirilmesini sağlar.
Kronik hastalığı olmayan çocuklar ve erişkinlerde daha seyrek hastalanmak ve geçirilen hastalığı daha hafif atlatmak için kullanılır.
Yeni doğum yapmış anneler kullandığında kendi bağışıklık sistemlerinin güçlenmesi yanında emzirmeden dolayı bebeklerinede geçer ve bebeklerde bundan faydalanır.
Yerli ve yabancı tıbbi dergilerde yayınlanan aşağıdaki hastalıklarında içinde olduğu tüm kronik hastalıkların tedavisinde değişik oranlarda etkili olduğu hayvan ve insan deneylerinde klinik ve labaratuvar bulguları ile gösterilmiştir.
--Otoimmun hastalıklar:Romatizmal hastalıklar ve SLE gibi.
--Alerjik hastalıklar: Bronşial astıma, saman nezlesi, ürtiker, dermatitler.
--Solunum sistemi hastalıkları: Bronşiektazi, Fibrozis ile seyreden intertisyel hastalıklar; silikozis gibi
--Cilt hastalıkları: Behçet hastalığı,Sedef hastalığı, Allopesiler. Egzama, Vitiligo
--Mukoza hastalıkları:Ağız içi aftlar.
--Sinir sistemi hastalıkları: Nöritler, miyelitler, multiple skleroz, demiyenilizan hastalıklar, Epilepsi,ilaçlara dirençli havalelerde.
--Böbrek hastalıkları: Nefritler, proteinüriler (**proteinurisi olan hastalarımızda proteinurinin tam kaybı; 10 ile 14 ay arası sürede gerçekleşti ve çörekotunu bırakanlarda tekrarladı. Bu nedenle proteinuri kaybolduktan sonra da çörekotu almaya devam edilmelidir.
--Sık geçirilen idrar yolu hastalıkları. (Özellikle felçli hastalarda tedaviye dirençli idrar yolu hastalıklarında)
--Tüm kemik iliği (kan ) hastalıkları: Lösemi ve lenfomalar.
--Sindirim sistemi hastalıkları: Kolit, Şeker hastalığı.
--Kronik karaciğer hastalıkları: Hepatit -B ve C.
--Kalp ve damar hastalıklar: Hipertansiyon ve damar sertliğinde aç karına alınması tavsiye ediliyor.
--Diyaliz hastaları.
--Kanser tedavisinde ilaçlar ile beraber ve ilaç sonrası dönemde kullanılabilir. Ayrıca bu hastalarda bağışıklık sistemini kuvvetlendirici etkisi yanında kimyasal tedavi sırasında açığa çıkan serbest radikallerin kan düzeyini azaltarak yan etkilerini hafifletir.
--AİDS. --Amiloidozis. --Ailevi akdeniz ateşi
--Bazı kısırlık türlerinde: sperme karşı antikor gelişimi varsa.
--Akut ( ani ve geçici ) hastalıkların önlenmesi, sıklığının azaltılması ve hafif geçirilmesinde.
--İlaç tedavisinin faydalı olmadığı durumlarda.
DEPRESYON VE PANİK ATAK
Vücutta kortizon börek üstü bezinde üretilmektedir. Kontrolü ise hipotalamus dan melatonin ve seratonin hormonlarınında koordinasyonu ile birlikte karmaşık bir sistemle yapılmaktadır.Günlük 24 saat boyunca değişken miktarda ve dalgalı olarak salgılanmaktadır. Sabah güneşin doğuşu sırasında ve akşam güneşin batışı sırasında en yüksek düzeyede salgılanır. Eğer bu zamanlar uykuda geçirilirse kortizon ile beraber seratononin ve melatonin normal ritmi bozulur.Kortizon ritm bozukluduğunda bitkinlik oluşur. Seratonin ve melatonin ritmi bozulduğundan gergin ve depresif ruh hali oluşur.Bu durum insanda gün boyunca depresif,düzensiz ve gergin ruh hali yaşanmasına sebep olur.
Hergün sabah güneşin doğmaya başlamasından itibaren yaklaşık 45 dakika ve akşam güneş batmadan önceki 45 dakikalık keraat vakti olarak bilinen zaman dilimi uyumadan uyanık geçirilirse iki veya üç gün içinde tesiri hissedilir.Düzenli uyku kontrolü ile beraber çörekotu tarif edildiği şekilde düzenli kullanılırsa 2-3 ay da tam veya tam a yakın tedavi görülüyor.
Biyolojik saat mevsimlere göre sürekli değişkenlik göstermektedir. Bahsedilen süreleri uyuyarak geçiren kişinin depresyondan, düzensiz ve gergin ruh halinden kurtulma ihtimali yoktur.
Kilo kontrolünde: Çörekotu nun kilo aldırmak yada verdirmek gibi bir etkisi saptanmamıştır. Ancak bağışılık sisteminin güçlenmesinin dolaylı etkisi olabilir. Zayıflamak için az yemek ve hareketi artırmak dışında anlamlı hiçbir diyet yoktur.
Ömür boyu yapılmayacak diyet sağlıklı değildir. Çünkü diyet bırakıldıktan sonra metabolizmanın düzeni bozulur.En sağlıklı diyet daha önce yenilen hiçbir gıdayı tamamen terketmeden miktarını azaltmaktır.Ayda 3 kilodan fazla zayılamak sağlıklı değildir.
Reflü , Kabızlık ve Kronik farenjit: Reflü şikayeti olanlar çörekotunu sabah yada öğle vakti almaları gerekir. Akşam alınan çörekotu reflüyü artırabilir. Reflü olmaması için yatarken mide boş veya yarı boş olmalı. Yatma pozisyonu olarak sağ yan veya sırtüstü tercih edilmeli. Sol yan üzerine yatıldığında mide boşalması zorlaşır ve mide içeriği yemek borusuna geri kaçar.
Reflü çözüldüğünde kabızlık ve kronik farenjitin tedavisi büyük ölçüde kolaylaşır.Kronik farenjitin üç te iki sebebinin reflü olduğu unutulmamalıdır.Her üç şikayetin tek tedavisi mideyi gereğinden fazla doldurmadan sofradan kalkabilmekdir.
UYARILAR
Çörekotu kemoterapi ve radyoterapi tedavisi gören hastalarda önerilen miktarda kullanıldığında karaciğer fonksiyon testlerini bozmamaktadır. Bağışıklık sistemini güçlendirici etkisi yanında, kematerapötik ilaçların yan etkisi olarak kanda artan serbest radikal dediğimiz toksik molekül miktarınıda azalttığı bildirilmektedir.
Kemoterapi alınan günlerde karaciğerin yükü artar bu nedenle miktarın azaltılması ve bir çay kaşığından fazla kullanılmaması daha uygundur.